و هيچ دينى نيست كه اين فضيلت در او بوده باشد . و چنان گمان مىكنم كه غيرمسلمين نيز بدين مزيت اعتراف خواهند كرد . چهارم آنكه بايد در هر امتى از امم ، جماعتى به‌تعليم سائرين مشغول بوده باشند و در تحليه عقول آنها به معارف حقه كوتاهى نورزند و در تعليم طرق سعادت ، تقصير ننمايند و گروهى ديگر هميشه در تقويم و تعديل نفوس بكوشند و اوصاف فاضله را بيان و فوائد آنها را شرح و اخلاق رذيله را توضيح و مساوى و مضّار آنها را تبيين كنند . و از امر به‌معروف و نهى از منكر غافل نشوند و دين اسلام ، اعظم فروض و واجبات آن اين دو امر ، يعنى تعليم و امر به‌معروف و نهى از منكر است و در ساير اديان ، آنقدر اهتمامى در اين دو امر نشده است . اگر كسى بگويد : چون ديانت اسلاميّه چنين است ، پس چرا مسلمانان بدين حالت محزنه مىباشند ؟ جواب مىگويم : چون مسلمانان بودند ، چنانچه بودند و عالم هم به‌فضل آنها شهادت مىدهد . . . و اما الان ؟ پس بدين قول شريف اكتفاء خواهيم كرد ! « ان‌ّاللَّه لايُغيّر مابقوم حتّى يغيّروا ما بأنفسهم » [ 1 ]

--> [ 1 ] اين بحث ، خلاصه‌اى از آخرين بخش رساله « نيچريه » است ، ولى چون در مجموعه مقالات سيد ، چاپ هند ، به طور جداگانه هم چاپ شده است ، به نقل مجدد آن اقدام شد .